و از آن بسيار افتد كه مانند باشد بحجر يشب . و فرق ميان ايشان بصلابت و رخاوت است ، باقى بجميع وجوه حجر يشب باشد . و امتحان او چنان كنند « 1 » كه آن را بدندان فروآرند « 2 » . اگر دندان آن را بتراشد ، باش باشد . و اگر نتراشد يشب باشد . و بسوهان نيز امتحان كنند . باش « 3 » سوهان قبول كند . و يشب نكند . خاصّيّت او آنست كه يك مثقال رخام « 4 » سوده ( با خمر ) به صاحب علّت سپرز « 5 » دهند ، تا بخورد شفا يابد . فصل در معرفت حجر توتيا 58 و خواصّ او « 6 » . و آن انواع است . بعضى صناعى ( است ) . و بعضى معدنى . امّا آنچه صناعى است « 7 » توتياء نايژه « 8 » خوانند ( و آن در زمين « 9 » كرمان مىسازند ) و آنچه معدنى است آن را توتياء فيدى گويند . و معدن او در كوهى است در زمين باديه نزديكى « 10 » بفيد ، رودخانه‌ايست از ميان ريگ « 11 » . پاره‌هاء خرد از آن توتيا برون « 12 » مىآيد . و لون او سبز باشد .

--> ( 1 ) - ع : او آنست ( 2 ) - ب : فروبرند - م : فرود آرند ( 3 ) - ب : به آتش ( 4 ) - ع : رخا ( 5 ) - ب : بغايت با خمر به صاحب سور ؟ ( 6 ) - ع : و خاصيت او ( 7 ) - ب : افزوده : ( توتياء باشد ) ( 8 ) - ب : بائره - ج ، ن ، م : نايزه ( 9 ) - ب : زمان ( 10 ) - م : نزديك ( 11 ) - ب : ريگ آن ( 12 ) - ب : بيرون